Azerbaycan‘ın yeşile boyanmış güney topraklarına doğru bir yolculuğa çıkmaya ne dersiniz? Eğer rotanız Kafkaslar’ın bu büyüleyici köşesine düştüyse, elinizde tuttuğunuz bu Masallı Gezi Rehberi size sadece bir yol haritası değil, aynı zamanda bölgenin ruhunu fısıldayan bir dost olacak. Masallı Azerbaycan dendiğinde akla gelen o uçsuz bucaksız ormanlar, topraktan fışkıran şifalı sular ve insanın içini ısıtan misafirperverlik, bu şehri sıradan bir durak olmaktan çıkarıp unutulmaz bir deneyime dönüştürüyor. Kendi seyahatlerimde bu bölgeye her ayak bastığımda, havadaki o taze toprak kokusunun ve kuş seslerinin şehir gürültüsünü nasıl bir anda sildiğine defalarca şahit oldum. Masallı seyahat deneyimi yaşamak isteyenler için hazırladığım bu kapsamlı yazıda, gizli kalmış patikalardan en huzurlu termal köşelere kadar her detayı birlikte keşfedeceğiz. Hazırsanız, çayınızı alın ve Azerbaycan’ın bu zümrüt yeşili cennetine doğru derin bir dalış yapalım.
Masallı Nerede? Bölgeyi Tanımadan Yola Çıkmayın
Bir yeri gerçekten anlamanın yolu, önce onun dünya üzerindeki konumunu ve doğasının karakterini kavramaktan geçer. Masallı nerede sorusunun cevabı aslında bir coğrafi tanımdan çok daha fazlasıdır; burası dağların ovalarla, tatlı suların termal kaynaklarla buluştuğu bir kavşaktır.
Masallı’nın Azerbaycan’daki Konumu ve Coğrafi Özellikleri
Masallı Azerbaycan topraklarının güney doğusunda, başkent Bakü’den yaklaşık 230 kilometre uzaklıkta yer alan bir doğa harikasıdır. Masallı hangi bölgede yer alır diye merak edenler için hemen belirtelim: Burası, ülkenin en verimli ve yeşil bölgelerinden biri olan Lenkeran ekonomik bölgesinin kalbinde konumlanır. Doğusunda Hazar Denizi’ne komşu olan bölgelerle çevriliyken, batısında ihtişamlı Talış Dağları yükselir.
Güney Azerbaycan coğrafyasında Masallı’nın konumu, bölgeyi hem tarımsal hem de turistik açıdan stratejik bir noktaya taşır. Deniz seviyesinden çok yüksek olmayan bu düzlükler, batıya doğru gidildikçe yerini sık ormanlarla kaplı yamaçlara bırakır. Bu geçiş, Masallı bölgesi içinde mikroklima alanlarının oluşmasını sağlar. Seyahatim sırasında fark ettiğim en belirgin özellik, yol boyunca size eşlik eden çay bahçeleri ve narenciye ağaçlarının yarattığı o muazzam görsel şölendi.
Bölgenin bir diğer önemli özelliği ise İran sınırına yakınlık ve stratejik konum avantajıdır. Masallı, güneydeki komşu İran ile olan sınır hattına oldukça yakındır ve bu durum bölgedeki ticaretin yanı sıra kültürel dokuyu da derinden etkilemiştir. Tarih boyunca bir geçiş güzergahı olması, Masallı hakkında bilgi arayanların karşısına hep zengin bir kültürel mozaik çıkarır. Bu stratejik konum, bölgeyi hem yerel halk hem de uluslararası gezginler için her zaman merak uyandırıcı bir nokta haline getirmiştir.
Masallı’nın İklimi ve Seyahat İçin En Uygun Dönem
Masallı’ya ne zaman gidilir sorusu, aslında ne tür bir deneyim aradığınıza göre değişir. Ancak genel bir çerçeve çizmek gerekirse, Masallı seyahat rehberi notlarımda bahar aylarının yeri her zaman başkadır.
Yaz ve bahar aylarında doğa deneyimi yaşamak paha biçilemezdir. Özellikle Nisan ve Mayıs aylarında doğanın uyanışına şahitlik etmek, her yerin çiçeklerle bezendiği bir tabloda yürümek gibidir. Yaz aylarında ise Bakü’nün yakıcı sıcağından kaçmak isteyenler için Masallı ormanları ve yüksek rakımlı köyleri serin bir sığınak sunar. Ormanların sağladığı doğal gölgelikler ve akarsuların serinliği, yaz tatilini bile ferah bir maceraya dönüştürür.
Eğer odağınız sağlık ve huzursa, termal turizm için ideal mevsim sonbahar ve kış aylarıdır. Hava soğuduğunda, açık havada buharı tüten şifalı suların içine girmek bambaşka bir keyiftir. Masallı termal turizm potansiyeli sayesinde yılın 12 ayı ziyaretçi ağırlasa da, dışarıdaki serinlikle suyun sıcaklığı arasındaki o dengeyi en iyi Ekim ve Kasım aylarında hissedersiniz.
Tabii plan yaparken yağış rejimi ve seyahat planına etkisi konusunu da göz ardı etmemek gerekir. Güney bölgesi, Azerbaycan’ın en çok yağış alan yerlerinden biridir. Özellikle sonbaharda ani bastıran yağmurlar Masallı doğa rotaları üzerinde çamurlu yollar oluşturabilir. Bu yüzden yanınıza su geçirmeyen ayakkabılar ve hafif bir yağmurluk almanız, Masallı gezi planı yaparken verebileceğim en pratik tavsiyedir.
Masallı’nın Tarihsel Arka Planı
Masallı gezisi yaparken sadece bugünü değil, geçmişin izlerini de sürmek gerekir. Bölgenin tarih boyunca taşıdığı önem, antik çağlara kadar uzanır. İpek Yolu üzerinde olmasa da, güneyden kuzeye giden ticaret yollarının üzerinde yer alması, burayı her zaman canlı tutmuştur. Arkeolojik kazılar, bölgede Tunç Çağı’ndan bu yana yerleşim olduğunu göstermektedir.
Yerel kültürün şekillenmesinde tarihsel süreç oldukça baskındır. Bölge halkının zanaatkarlığı, mutfağı ve hatta konuşma tarzı, bu köklü geçmişin bir mirasıdır. Özellikle eski dönemlerdeki el sanatları ve dokumacılık, Masallı’nın kimliğinin bir parçasıdır. Tarihsel olarak bakıldığında, bölgenin ormanlık yapısı savunma amaçlı da kullanılmış, bu da yerel halkın doğayla olan bağını ve korumacı kimliğini güçlendirmiştir. Bugün hala bazı köylerde bu kadim geleneklerin izlerini sürmek, Masallı keşif rehberi kapsamında yapabileceğiniz en anlamlı aktivitelerden biridir.
Masallı’da Görülmesi Gereken Doğal Güzellikler
Masallı gezilecek yerler denildiğinde akla ilk gelen şey, beton yığınlarından uzakta, sadece kuş seslerinin ve su şırıltısının hakim olduğu bir coğrafyadır. Burası, Azerbaycan’ın adeta akciğerleri gibidir. Her köşesinde doğanın size bir sürpriz hazırladığına şahit olursunuz. Benim için bu bölgeyi özel kılan şey, sadece bakılacak bir manzara sunması değil, o manzaranın bir parçası olmanıza izin vermesidir.
Yanar Bulag: Doğal Gazlı Şifalı Kaynak
Masallı gezi notları tutan her gezginin listenin en başına yazdığı duraklardan biri kuşkusuz Yanar Bulag durağıdır. Burası, kelimenin tam anlamıyla bir doğa mucizesidir ve dünyada eşine az rastlanır bir fenomene ev sahipliği yapar.
Yanar Bulag’ın özelliği nedir? diye soracak olursanız, isminin anlamı zaten ipucunu veriyor: “Yanan Pınar”. Toprağın derinliklerinden gelen su, beraberinde doğal metan gazı da taşır. Borudan akan suya bir çakmak çaktığınızda, suyun üzerindeki gaz alev alır ve su yanmaya başlar. Evet, yanlış duymadınız; suyun üzerinde dans eden alevleri izlemek gerçekten hipnotize edici bir deneyimdir. İşin en ilginç yanı ise, suyun yanmasına rağmen buz gibi soğuk olması ve yüksek kükürt oranı sayesinde şifalı kabul edilmesidir. Yerel halk, bu suyun mide ve cilt rahatsızlıklarına iyi geldiğine inanır. Masallı doğal gazlı su deneyi, bölgeye gelen her turistin mutlaka tecrübe etmesi gereken bir olaydır.
Ziyaret sırasında bilinmesi gerekenler arasında en önemlisi, buranın bir turistik tesisten ziyade doğal bir durak noktası olduğudur. Genellikle yol kenarında, küçük bir sundurma altında yer alır. Yanar Bulag nasıl gidilir merak edenler için; Masallı merkezinden yaklaşık 10-15 dakikalık bir sürüş mesafesinde, Erçivan köyü yakınlarındadır. Buraya ulaşım oldukça kolaydır ve herhangi bir giriş ücreti bulunmamaktadır.
Fotoğraf noktaları açısından ise burası tam bir cevherdir. Özellikle suyun alev aldığı anı yakalamak için akşamüstü saatlerini tercih edebilirsiniz; ışığın azaldığı anlarda alevlerin parlaklığı fotoğraflarda çok daha etkileyici görünür. Avucunuza su alıp içindeki ateşle poz vermek, Masallı gezi rehberi anılarınızın en ikonik karesi olabilir.
İstisu Termal Kaynakları
Eğer vücudunuzu ve ruhunuzu dinlendirmek istiyorsanız, Masallı İstisu bölgesi tam size göre bir sığınaktır. Burası sadece bir kaplıca değil, koca bir ormanın içinde saklı bir şifa merkezidir.
Termal suyun özellikleri bilimsel olarak da tescillenmiştir. Yer altından yaklaşık 60-70 derece sıcaklıkta çıkan bu sular; kalsiyum, magnezyum ve sodyum klorür bakımından oldukça zengindir. Romatizmadan kireçlenmeye, sinir sistemi bozukluklarından kas ağrılarına kadar pek çok derde deva olduğu söylenir. Masallı termal suları nerede diyenler için; şehir merkezinden yaklaşık 15 kilometre batıda, Talış Dağları’nın eteklerindeki İstisu kasabasında bulunduğunu belirtelim.
Doğayla iç içe dinlenme deneyimi burada bambaşka bir boyuttadır. Modern otellerin yanı sıra, nehir kenarında kurulu küçük kabinlerde de bu suların tadını çıkarabilirsiniz. Benim en sevdiğim an, dışarıda hafif bir yağmur çiselerken orman kokusu eşliğinde sıcak suya girmekti. Suyun sıcaklığı kemiklerinize kadar işlerken, Viləşçay Nehri’nin yan taraftan akan soğuk suyunun sesi size eşlik eder.
Sağlık turizmi potansiyeli nedeniyle bölge son yıllarda oldukça gelişmiş durumdadır. Hem lüks konaklama seçenekleri hem de günlük giriş yapılabilecek tesisler mevcuttur. Azerbaycan termal turizm bölgeleri arasında Masallı’yı öne çıkaran en büyük fark, suyun çıktığı noktanın bozulmamış vahşi doğasıdır. Burası sadece bir tedavi merkezi değil, aynı zamanda zihinsel bir detoks alanıdır.
Viləşçay Su Anbarı
Masallı’nın mavisi ile yeşilinin en güzel buluşma noktalarından biri Viləşçay Su Anbarı (Baraj Gölü) bölgesidir. Dağların arasına sıkışmış bir turkuaz cevheri andıran bu göl, huzur arayanların uğrak noktasıdır.
Manzara ve doğa yürüyüşü yapmak isteyenler için gölün çevresi muazzam rotalar sunar. Masallı manzara noktaları arasında zirveye oynayan bu bölgede, gölün durgun sularına yansıyan orman silüetlerini izlemek insana zamanı unutturur. Barajın çevresindeki patikalar, hafif tempolu yürüyüşler için oldukça uygundur.
Göl çevresinde yapılabilecek aktiviteler oldukça çeşitlidir. Burada küçük teknelerle göl turuna çıkabilir veya kıyıdaki balıkçı restoranlarında taze tutulmuş baraj balıklarının tadına bakabilirsiniz. Özellikle hafta sonları yerel halkın piknik için tercih ettiği bu alan, Masallı seyahat ipuçları arasında en keyifli mola yerlerinden biridir. Sessizliği seviyorsanız, hafta içi sabah saatlerinde gitmenizi öneririm; gölün üzerindeki sis tabakası size kendinizi bir masalın içindeymiş gibi hissettirecektir.
Masallı’nın Dağ Köyleri ve Ormanlık Alanları
Masallı köyleri, Azerbaycan’ın geleneksel yaşamını en saf haliyle görebileceğiniz yerlerdir. Dağların yamaçlarına serpiştirilmiş bu köyler, sadece birer yerleşim yeri değil, aynı zamanda birer yaşam biçimidir.
Doğa yürüyüş rotaları (trekking) için Masallı’nın yüksek kesimleri, özellikle Şıhlar ve Hıshidere gibi köyler, profesyonel olmayan yürüyüşçüler için bile harika parkurlar sunar. Ormanların derinliklerine uzanan bu yollar, her mevsim farklı bir renk paleti sunar. Masallı trekking rotaları boyunca ilerlerken, yol üzerinde kendiliğinden yetişen meyve ağaçlarına ve yabani çiçeklere rastlamanız çok olasıdır.
Fotoğraf ve kamp alanları konusunda Masallı cömert davranır. Eğer kamp yapmayı seviyorsanız, nehir kenarlarındaki düzlükler veya orman içindeki açıklıklar idealdir. Ancak vahşi yaşamın bir parçası olduğunuzu unutmadan, yerel halktan veya rehberlerden güvenli noktalar hakkında bilgi almanızı tavsiye ederim. Masallı doğa fotoğrafçılığı meraklıları için sisli orman yolları, eski ahşap köy evleri ve her biri birer tablo gibi duran yaşlı çınar ağaçları sonsuz malzeme sunar.
Masallı’da Kültürel ve Yerel Deneyimler
Masallı Gezi Rehberi içinde en sevdiğim kısımlardan biri burası; çünkü bir yerin ruhu, binalardan çok insanların bakışlarında saklıdır. Masallı, Azerbaycan’ın güney karakterini, yani o meşhur sıcakkanlılığı ve misafirperverliği en saf haliyle koruyan bölgelerden biridir. Burada yabancı değil, “Tanrı misafiri” olarak karşılanırsınız.
Köy Yaşamı ve Geleneksel Azerbaycan Kültürü
Eğer şehirlerin o gri ve hızlı temposundan yorulduysanız, Masallı köyleri size zamanın yavaşladığı bir evren sunar. Burada sabahlar, horoz sesleri ve taze sağılmış süt kokusuyla başlar.
Yerel halkla etkileşim kurmak Masallı’da çok kolaydır. Bir köy yolunda yürürken kapısının önünde oturan bir “aksaqal” (bilge yaşlı) sizi mutlaka çaya davet eder. Bu davetleri geri çevirmeyin; çünkü en iyi Masallı gezi notları o çay sohbetlerinde, eski hikayelerin anlatıldığı sofralarda tutulur. İnsanlar samimi, meraklı ve anlatmayı seven bir yapıdadır.
Günlük yaşamın ritmi tarım ve hayvancılık üzerine kuruludur. Bahçelerde çalışan kadınlar, çay tarlalarında emek veren köylüler ve sokaklarda özgürce dolaşan hayvanlar, Azerbaycan köy yaşamı tablosunun en canlı renkleridir. Burada hayat, doğanın döngüsüne göre şekillenir; güneş doğarken iş başlar, batarken ise yerini derin bir sessizliğe ve huzura bırakır.
Masallı’da Geleneksel Mimari
Gözlerinizi binaların detaylarına çevirdiğinizde, bölgenin iklimiyle nasıl uyum sağladığını göreceksiniz. Masallı’da geleneksel mimari, hem işlevsel hem de estetik bir mirastır.
Kırsal mimari özellikler incelendiğinde, evlerin genellikle geniş eyvanlı (balkonlu) yapıldığını fark edersiniz. Bu eyvanlar, yazın sıcak günlerinde serinlemek, akşamları ise tüm ailenin toplanıp semaver çayı içmesi için tasarlanmıştır. Evlerin alt katları genellikle depo veya hayvan barınağı olarak kullanılırken, yaşam alanı üst katlardadır.
Ahşap ve taş yapı kültürü bölgenin bol ormanlık yapısından ve dağlık arazisinden beslenir. Özellikle eski köy evlerinde ustalıkla işlenmiş ahşap tavanlar ve pencere pervazları görebilirsiniz. Masallı seyahat rehberi boyunca karşınıza çıkacak olan bu yapılar, bölgenin tarih boyunca doğayla nasıl bir iş birliği içinde olduğunun kanıtıdır. Taş evlerin serinliği ile ahşabın sıcaklığı, Masallı sokaklarında estetik bir denge oluşturur.
Yerel Mutfak Kültürü ve Sofra Geleneği
Geldik en lezzetli bölüme! Masallı’ya özgü yemek kültürü, Azerbaycan mutfağının en zengin ve en karakteristik dallarından biridir. Güney mutfağı dendiğinde akan sular durur.
Buranın yıldızı kesinlikle Ləvəngi (Levengi) yemeğidir. Tavuk veya balığın (genellikle Hazar’dan gelen Kütüm balığı) içine ceviz, soğan ve erşat (ekşi erik pestili) ile hazırlanan harcın doldurulmasıyla yapılır. Odun ateşinde, tandırda pişen bir levenginin kokusu tüm mahalleyi sarar. Masallı gezi tavsiyeleri arasında ilk sıraya bu lezzeti koyuyorum; mutlaka ama mutlaka bir köy evinde veya yerel bir restoranda denemelisiniz.
Bölgesel tatların hikâyesi sadece yemeklerle sınırlı değildir. Masallı’nın pirinci (özellikle o meşhur “sadri” pirinci), taze peynirleri ve tabii ki meşhur güney çayı… Sofra geleneği burada bir tören gibidir. Masaya önce envaiçeşit taze yeşillik ve turşu gelir. Ardından ana yemekler ve en son közde demlenmiş, rengi “keklik gözü” gibi kırmızı bir semaver çayı ile kapanış yapılır. Masallı kültürel deneyim listenizde, bir meyve bahçesinin içinde kurulan yer sofrasında yemek yemek mutlaka yer almalı. Bu, sadece karın doyurmak değil, toprağın bereketine şükretmektir.
Masallı’da Doğa Aktiviteleri ve Keşif Rotaları
Masallı Gezi Rehberi hazırlarken en çok heyecanlandığım kısımlardan biri bu aksiyon dolu başlıklar. Burası, sadece bir termal otelin bahçesinde oturup çay içilecek bir yer değil; Masallı, enerjisini doğadan alanlar için gerçek bir oyun alanı. Talış Dağları’nın eteklerinden Viləşçay’ın serin sularına kadar her yer, keşfedilmeyi bekleyen birer gizli rota barındırıyor.
Trekking ve Doğa Yürüyüşü Parkurları
Masallı doğa rotaları, hem ciğerlerinizi bayram ettirecek kadar temiz bir hava hem de bacaklarınızı hafifçe sızlatacak kadar keyifli zorluklar sunar. Bölgenin en büyük avantajı, çok sert ve dik tırmanışlardan ziyade, orman içinden geçen ve sizi sürpriz manzaralara çıkaran patikalara sahip olmasıdır.
Başlangıç ve orta seviye rotalar arıyorsanız, İstisu bölgesinden yukarıya, dağ köylerine doğru uzanan patikalar tam size göre. Bu yollar genellikle köylülerin hayvanlarını otlatmak veya odun toplamak için kullandığı kadim yollardır. Masallı trekking rotaları üzerinde ilerlerken devasa kayın ağaçlarının arasından süzülen ışık huzmeleri size eşlik eder. Benim favori parkurum, Şıhlar Köyü yakınlarındaki orman içi yürüyüş yolu; yaklaşık 5-6 kilometrelik bu rota, yolun sonunda sizi minik bir şelaleye çıkarıyor ki o suyun sesi tüm yorgunluğunuzu bir anda siliyor.
Rehberli keşif seçenekleri ise bölgeyi daha derinlemesine tanımak isteyenler için ideal. Yerel rehberler, sadece yolu göstermekle kalmaz; hangi bitkinin şifalı olduğunu, hangi ağacın meyvesinin yenilebileceğini veya hangi tepeden güneşin en güzel battığını size bir masal tadında anlatırlar. Masallı seyahat ipuçları arasında şunu belirteyim: Ormanlar oldukça sık olduğu için, ilk kez geliyorsanız bir yerelden yol tarifi almadan çok derinlere girmemekte fayda var.
Piknik ve Aile Aktiviteleri İçin Alanlar
Azerbaycan kültüründe piknik, sadece yemek yemek değil; tüm sülalenin bir araya geldiği, semaverlerin tüttüğü bir sosyalleşme ritüelidir. Masallı Azerbaycan halkı için de durum farklı değil.
Yerel halkın tercih ettiği alanlar genellikle Viləşçay kıyıları ve göl çevresidir. Özellikle hafta sonları, devasa çınar ağaçlarının altında kurulu masalarda karpuz kesen, kebap yelleyen aileleri görebilirsiniz. Eğer bu kalabalığa karışmak isterseniz, ortamın neşesi sizi de saracaktır. Masallı hafta sonu kaçamağı için buraya gelen aileler, çocuklarının özgürce koşabileceği bu geniş yeşil alanlara bayılıyor.
Daha sessiz ve sakin doğa noktaları arayanlar ise rotasını daha yüksek rakımlı orman açıklıklarına kırmalı. Şehir gürültüsünden tamamen kopup, sadece rüzgarın uğultusunu duyabileceğiniz bu bölgeler, kitap okumak veya yoga yapmak için muazzamdır. Masallı doğa tatili planlıyorsanız, yanınıza mutlaka bir piknik örtüsü ve yerel pazardan aldığınız taze meyveleri alın; doğanın içinde yediğiniz o bir dilim peynirin tadı bile restorandakinden farklı gelecektir.
Fotoğrafçılar İçin Masallı
Eğer bir vizörden bakmayı seviyorsanız, Masallı fotoğraf noktaları açısından sizi ihya edecektir. Burası ışığın, gölgenin ve yeşilin her tonunun dans ettiği bir stüdyo gibi.
Gün doğumu ve gün batımı noktaları için en doğru adres Viləşçay Su Anbarı’dır. Sabahın ilk ışıklarında gölün üzerinden yükselen buhar tabakası, fotoğraflarınıza mistik bir hava katar. Gün batımında ise Talış Dağları’nın arkasına saklanan güneş, gökyüzünü turuncudan mora çalan bir renk paletine boyar. Masallı doğa fotoğrafçılığı için yanınıza mutlaka geniş açılı bir lens ve uzun pozlamalar için bir tripod almanızı öneririm.
Mevsime göre manzara değişimi de Masallı’nın bir başka mucizesidir.
İlkbaharda: Her yerin patlayan yeşili ve yabani çiçeklerin canlılığı.
Sonbaharda: “Altın Mevsim” dedikleri, yaprakların sarıdan kızıla döndüğü o büyüleyici hüzün.
Kışın: Eğer şanslıysanız, karla kaplanan ormanların o bembeyaz ve asil sessizliği.
Masallı manzara noktaları sadece doğayla sınırlı değil; yüzü çizgilerle dolu bir ninenin tandır başında ekmek yaparkenki portresi de, paslı bir demir köprüden geçen eski bir “Lada” da sizin için unutulmaz kareler olabilir.
Masallı’da 1 Günlük, 2 Günlük ve 3 Günlük Gezi Planları
Masallı, her ne kadar küçük bir şehir gibi görünse de, her köşesinde saklı olan detayları keşfetmek için doğru bir planlama gerektirir. Masallı gezi planı yaparken rotanızı doğadan sağlığa, sağlıktan kültüre doğru bir denge üzerine kurmanız, şehirden maksimum keyif almanızı sağlar.
1 Günlük Masallı Keşfi
Eğer sadece bir gününüz varsa, Masallı’nın ikonikleşmiş duraklarına odaklanmalıyız. Bu, yoğun ama bir o kadar da tazeleyici bir doğa + termal deneyim planı olacaktır.
Sabah (09:00 – 11:00): Güne Masallı merkezine yakın bir noktada, yerel bir kahvaltıyla başlayın. Ardından ilk durağımız olan Yanar Bulag noktasına gidin. Suyun yanışına şahit olup bu doğa mucizesini fotoğrafladıktan sonra, şifalı sudan bir yudum almayı unutmayın.
Öğle (12:00 – 14:00): Rotayı Viləşçay Su Anbarı’na çevirin. Göl kenarında kısa bir yürüyüş yapın ve öğle yemeğinde meşhur Ləvəngi tadına bakın. Göl manzarasına karşı içilen bir çay, günün geri kalanı için size enerji verecektir.
Öğleden Sonra (14:30 – 17:30): Günün yorgunluğunu atmak için Masallı İstisu termal kaynaklarına gidin. Orman içindeki sıcak sularda en az 1-2 saat dinlenmek, vücudunuzu kuş gibi hafifletecektir.
Akşam (18:00+): Masallı’nın butik çarşısında kısa bir tur atıp, taze çay veya yerel reçellerden alarak bu hızlı ama etkili turu tamamlayabilirsiniz.
2 Günlük Rota Önerisi
İki günlük bir plan, Masallı’nın ruhuna biraz daha nüfuz etmenizi sağlar. Bu rota, ilk günün heyecanına bir de doğa + köy deneyimi ekler.
1. Gün: Yukarıda bahsettiğim 1 günlük temel rotayı (Yanar Bulag, İstisu, Viləşçay) uygulayın.
2. Gün Sabah: Sabah erkenden Masallı köyleri arasından Şıhlar veya Hıshidere köylerine doğru yola çıkın. Burada gerçek bir Azerbaycan köy yaşamı deneyimi yaşayabilirsiniz. Köylülerin bahçelerinde çay toplayışını izleyebilir, eski ahşap evlerin mimarisini inceleyebilirsiniz.
2. Gün Öğle: Bir köy evinde veya yerel bir işletmede tandır ekmeği ve taze peynir eşliğinde mütevazı ama lezzetli bir öğle yemeği yiyin.
2. Gün Öğleden Sonra: Köy yollarından orman derinliklerine uzanan hafif bir doğa yürüyüşü yapın. Masallı doğa yolları üzerindeki gizli şelaleleri veya asırlık çınar ağaçlarını keşfedin. Akşamüzeri Masallı’dan ayrılmadan önce son bir kez dağ manzarasını izleyerek vedalaşın.
3 Günlük Derinlemesine Masallı Deneyimi
Üç gün, artık bölgenin bir misafiri değil, bir parçası olduğunuz süredir. Bu planda aceleye yer yok; sadece huzur ve keşif var.
1. ve 2. Gün: Klasik yerleri ve yakın köyleri keşfettikten sonra artık tempoyu biraz daha düşürüyoruz.
3. Gün: Bu günü tamamen alternatif köy rotaları ve yüksek rakımlı yaylalara ayırın. Daha az turistik, daha bakir olan dağ köylerine çıkın. Burada Masallı trekking rotaları daha zorlayıcı ama daha ödüllendirici olabilir.
Yavaş seyahat önerisi: Öğleden sonranızı hiçbir yere yetişme kaygısı duymadan, bir nehir kenarında veya orman açıklığında piknik yaparak geçirin. Yerel bir rehber eşliğinde bölgenin bitki örtüsünü ve hayvan çeşitliliğini öğrenin.
Kapanış: Üçüncü günün sonunda Masallı’nın sadece bir durak değil, zihinsel bir arınma noktası olduğunu hissedeceksiniz. Masallı seyahat rehberi notlarınızın sonuna, “buraya tekrar gelinmeli” cümlesini ekleyeceğinize eminim.
Masallı Çevresinde Görülebilecek Yerler
Masallı, Güney Azerbaycan’ın tam göbeğinde yer aldığı için çevre keşifleri adına harika bir üstür. Yollar sizi bazen hırçın Hazar’ın kıyısına, bazen de İran sınırındaki dağlara götürür. İşte Masallı seyahati sırasında rotanızı genişletebileceğiniz o noktalar:
Lenkeran
Masallı’nın hemen yanı başında, palmiye ağaçları ve narenciye bahçeleriyle ünlü olan Lenkeran, bölgenin en büyük ve en tarihi şehirlerinden biridir. Masallı’dan günübirlik rota olarak planlamak oldukça kolaydır; araba ile yaklaşık 45-50 dakikada kendinizi bu sahil şehrinde bulabilirsiniz.
Lenkeran’da mutlaka meşhur “Zindan Kalesi”ni (Dairevi Kale) görmeli ve Hazar Denizi kıyısında bir yürüyüş yapmalısınız. Burası aynı zamanda Azerbaycan çay kültürünün başkentidir. Lenkeran Masallı arası yol boyunca uzanan çay tarlaları size görsel bir şölen sunar. Eğer vaktiniz varsa, şehre çok yakın olan ve biyosfer çeşitliliğiyle büyüleyen Hirkan Milli Parkı’na da uğramanızı öneririm.
Astara
Masallı’dan biraz daha güneye indiğinizde karşınıza Azerbaycan’ın en uç noktalarından biri olan Astara çıkar. Burası tam bir İran sınır hattı deneyimi sunar. Şehrin bir yarısı Azerbaycan’da, diğer yarısı ise bir köprü mesafesiyle İran’dadır.
Astara Masallı arası yolculuk sizi hem deniz hem dağ manzaralarıyla selamlar. Astara’nın pirinç tarlaları ve meşhur “Yanar Dağ” (buradaki de Yanar Bulag gibi doğal gaz sızıntısıyla yanar) görülmeye değerdir. Sınır kapısının o hareketli, kozmopolit havasını koklamak ve yerel pazarlarda iki kültürün karışımını görmek oldukça ilginç bir deneyimdir.
Güney Azerbaycan Doğa Rotası
Eğer vaktiniz bolsa, tüm bu şehirleri içine alan bir kombin seyahat planı yapmanızı şiddetle tavsiye ederim. Azerbaycan güney tur rotası, Bakü’den başlayıp Masallı’nın termal sularında dinlenen, Lenkeran’da çay içip Astara’da sınırın ötesine bakan bir bütündür.
Bu rota üzerinde seyahat ederken sadece şehir merkezlerine bağlı kalmayın. Talış Dağları’nın içinden geçen eski yollar, size unutulmaz Azerbaycan doğa rotaları sunar. Yol üzerindeki küçük köy kahvelerinde mola vermek, mevsimine göre yol kenarında satılan taze feyhoalardan veya mandalinalardan almak bu gezinin gerçek tadıdır.
Masallı Seyahati Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Macerayı bitirmeden önce, cebinize koymanız gereken birkaç pratik bilgiye ihtiyacınız olacak. Masallı seyahat rehberi detaylı olsun istiyorsak, teknik ama hayat kurtaran bu detayları atlamayalım.
Masallı Güvenli mi?
Kısa ve net cevap: Evet, hem de çok. Masallı Azerbaycan genelinde olduğu gibi turistler için oldukça güvenli bir bölgedir. Halkın yabancılara karşı gösterdiği aşırı misafirperverlik, kendinizi evinizde gibi hissetmenizi sağlar. Gece geç saatlerde bile sokaklarda güvenle dolaşabilirsiniz. Ancak her doğa gezisinde olduğu gibi, ormanlık alanlarda vahşi yaşam (özellikle ayı ve çakal gibi hayvanlar) konusunda dikkatli olmak ve bilmediğiniz patikalara tek başınıza girmemek temel kuraldır.
Masallı’ya Gitmeden Önce Planlama İpuçları
Ayakkabı Seçimi: Masallı doğa yürüyüşü rotaları bazen çamurlu ve engebeli olabilir. Mutlaka iyi bir trekking ayakkabısı edinin.
Nakit Para: Şehir merkezinde bankamatikler olsa da, dağ köylerinde ve küçük yerel restoranlarda kredi kartı geçmeyebilir. Yanınızda mutlaka Manat bulundurun.
Mevsim: Eğer kalabalıktan kaçmak istiyorsanız, hafta içini tercih edin. Hafta sonları Bakü’den gelen yerel turistler nedeniyle tesisler dolu olabilir.
Masallı’da Dil ve İletişim
Bölgede Azerbaycan Türkçesi konuşulur. Eğer Türkiye Türkçesi konuşuyorsanız, karşılıklı olarak %90 oranında anlaşabilirsiniz. Masallı’da dil ve iletişim konusunda hiçbir sıkıntı yaşamazsınız; aksine, Türk olduğunuzu anladıklarında sohbet daha da koyulaşır. İngilizce kullanımı merkezdeki oteller dışında çok yaygın değildir ancak samimiyet her kapıyı açar.
Masallı’da İnternet ve Telefon Kullanımı
Şehir merkezinde ve otellerde Wi-Fi erişimi yaygındır. Ancak Masallı ormanları ve yüksek rakımlı köylere çıktığınızda sinyal gücü düşebilir. Masallı’da internet ve telefon kullanımı için Bakü’den yerel bir hat (Azercell veya Bakcell gibi) edinmeniz en ekonomik ve güvenli yoldur. Çoğu köy kahvesinde “internet var mı?” sorusuna alacağınız cevap “çayı iç, doğaya bak” olabilir, buna da hazırlıklı olun!
