Alışılmışın Dışında Seyahat Noktaları
Alışılmışın dışında seyahat etmek daha derin, daha ödüllendirici ve zenginleştirici bir seyahat deneyimi sunar. Seyahatin giderek daha erişilebilir hale gelmesiyle birlikte birçok gezgin, seyahat ve keşif tutkusunu tatmin etmek için keşfedilmemiş ve gizli yerler arıyor. Ancak daha fazla insanın seyahat etmesi, birçok ülkenin aşırı turizm yaşaması, dolayısıyla çevrelerine zarar vermesi ve yerel insanları etkilemesi anlamına geliyor. Görünen o ki, dünya hâlâ alışılmışın dışına çıkmaya cesaret eden maceracı gezginler tarafından keşfedilmeyi bekleyen gizli mücevherlerle dolu. Dünya çapında en sevdiğim eşsiz, alışılmışın dışında destinasyonlardan altısını keşfetmek için okumaya devam edin!
ALIŞILMIŞIN DIŞINDA SEYAHAT NEDİR?
Alışılmışın dışında seyahat etmek, turist rotasının dışında kalan ve büyük ölçüde keşfedilmemiş, daha az bilinen yerlere seyahat etmektir. Ulaşmak ve hareket etmek genellikle daha zor olsa da, bu meydan okuma macera severlerin ihtiyaç duyduğu heyecanı veriyor! Bu destinasyonlar genellikle doğal yerlerde saklanıyor ve alışılmışın dışında seyahatleri kırsal veya toplum temelli turizme bağlıyor. Bu tür seyahatler çevreye olduğu kadar yerel halka ve küçük yerel ekonomilere de büyük faydalar sağlar ve bilinçli her gezginin ön saflarında yer alması gerekir.
Gezgine sağlanan faydalar arasında daha zengin bir deneyim, yerel halkla daha iyi karşılaşmalar, onların kültür ve gelenekleriyle iç içe olma, daha heyecan verici yolculuklar ve kalabalıktan uzak olma yer alıyor.
Ev sahibi ülkeler ve onların sakinlerine sağlanan faydalar arasında, diğer birçok faydanın yanı sıra, daha fazla iş fırsatları ve tutarlı gelir, kültürel etkileşim, kültür ve mirasın korunması, yaban hayatı ve çevrenin korunması yer almaktadır.
Uzun süreli seyahat eden pek çok gezgin, sonunda daha derin karşılaşmalar arzulamaya başlar ve ‘yapılması gerekenler listesi’ destinasyonlarından daha uzağa bakmaya başlarlar.
NEDEN ALIŞILMIŞIN DIŞINDA SEYAHAT EDESİNİZ?
Çok turistik destinasyonlardan vazgeçip alışılagelmişin dışına çıkmanın en büyük nedeni, aşırı turizme ve onun komplikasyonlarına katkıda bulunmaktan kaçınmaktır. Turizm her ne kadar olumlu görünse de ziyaret ettiğimiz ülkelere, bu ülkelerde yaşayanlara ve çevreye büyük bir yük getiriyor.
Bir destinasyona gelen geçici bir ziyaretçi, turizmin yarattığı kötü sonuçların hiçbirini yaşamayacaktır ancak destinasyonun yerel halkı ve ekosistemleri yaşayacaktır. Bu yüzden davranışlarımıza daha fazla dikkat etmemiz gerekiyor.
Tüm gezginlerin olabildiğince sorumlu olmayı hedeflemesi ve her zaman yarattıkları etkiyi göz önünde bulundurması ve ardından etkiyi olabildiğince olumlu hale getirmesi gerektiğini söylemeye gerek yok.
AŞIRI TURİZM NEDİR?
Aşırı turizm veya sürdürülemez turizm, bir yerin çok popüler hale gelmesi ve aşırı sayıda insanı çekmeye başlaması, dolayısıyla çevre ve yerel topluluklar üzerinde olumsuz etkiler yaratması durumunda ortaya çıkar.
Oxford Sözlüğü’nün 2018’de basitçe tanımladığı aşırı turizm, temelde ‘fazla turizm’ anlamına geliyor. Ekonominin, çevrenin ve sakinlerinin destekleyebileceğinden daha fazla turizme sahip olan yerler bu kategoriye girer.
TURİZMDEN EN ÇOK ETKİLENEN DESTİNASYONLAR
Dünya çapında aşırı turizmden en çok etkilenen 10 Destinasyon:
1. Bali, Endonezya
2. Barselona, İspanya
3.Amsterdam, Hollanda
4. Venedik, İtalya
5. Roma, İtalya
6. Cancun ve Tulum, Meksika
7. Machu Picchu, Peru
8. Angkor Wat, Kamboçya
9. Maya Körfezi, Tayland
10. Dubrovnik, Hırvatistan
Liste burada bitmiyor. Diğer Alışılmışın dışında seyahat ülkeleri arasında Fransa, İzlanda, Çek Cumhuriyeti, Danimarka ve daha fazlası bulunmaktadır.
Dijital göçebeliğin patlamasıyla birlikte nispeten yeni ‘aşırı turistik’ bir destinasyon olan Bali, 2022’de 2,1 milyon turist aldı ve yalnızca Machu Picchu yılda ortalama 1,5 milyon ziyaretçi alıyor.
Bazı ülkelerde aşırı turizm küçük alanlarda yoğunlaşmaktadır. Mesela sadece İspanya’nın Barselona’sı yılda tüm Meksika’nın turist sayısı kadar turist alıyor!
AŞIRI TURİZM VE ÇEVRE
Gezginler doğası gereği doğayı ve dünyayı severler. Bu yüzden seyahat ediyoruz: Doğada vakit geçirmek, dünyanın en güzel doğal yerleri arasında olmak ve gezegenimizin sunduğu şeylerin kıymetini bilmek.
Gezegenimizin hiçbir zaman şimdikinden daha fazla yardıma ve ilgiye ihtiyacı olmadı. Gezginler olarak doğaya daha fazla özen göstermeliyiz. Sonuçta ekosistemleri, flora ve faunayı yok edersek neyi keşfedeceğiz? Ayrıca, varış yerinin yansımalarıyla baş etmek zorunda kalırken bizim oradan ayrılıp evlerimize geri dönmemiz ne kadar adaletsiz?
Olumsuz sonuçlar söz konusu olduğunda ne yazık ki çevre ön plandadır. Paçalı yollar ekosistemleri yok ediyor. Örneğin Avustralya’daki Büyük Set Resifi, tüplü dalgıçların bu eşsiz ve çok önemli ekosistem üzerinde baskı yaratması nedeniyle yavaş yavaş yok oluyor. Benzer şekilde Tayland’daki Maya Körfezi de körfez çevresinde tekne turu yapan turistlerin neden olduğu büyük baskılarla mücadele etti.
Aşırı turizmin bir diğer büyük sonucu da atık birikmesidir. Bu durum özellikle atıklarla baş edebilecek altyapı veya sistemlere sahip olmayan gelişmekte olan ülkeler için sorunludur.
Turistler yılda 1,3 milyar ton atıktan sorumludur.
Dayanılmaz miktarda çöp, kötü yönetilmesine veya hiç yönetilmemesine yol açarak çöplüklere ve kanalizasyon tesislerinin taşmasına neden oluyor.
Ayrıca turistlere hizmet veren işletmelerin, su gibi bazı bölgelerde zaten kıt olabilecek kaynakları aşırı kullandığı biliniyor. Süslü oteller veya tatil köyleri, havuzlar veya çeşmeler vb. su dekorasyonları için gereksiz miktarda su kullanır. Araştırmalar, 100 otel misafirinin 55 günde, gelişmekte olan ülkelerde yaşayan 100 kişinin üç yılda tükettiği kadar su tüketeceğini gösteriyor!
Su, turizm adına aşırı tüketilen değerli kaynaklardan sadece bir tanesidir. Kirlilik ve arazi kullanımı ise diğerleridir.
AŞIRI TURİZM VE YEREL HALK
Sürdürülebilir olmayan seyahat aynı zamanda yerel toplulukları da kötü etkiliyor. Ziyaret ettiğimiz ülkelerde sıklıkla ziyaretlerimizi özel kılan insanlar yaşıyor. Sizi sıcak karşılayan, yemeğinizi pişiren, tur grubunuza liderlik eden, evlerinde, iş yerlerinde ağırlayan da onlar sonuçta. Gezginlerin ziyaretleri sırasında toplulukları önemsemeleri mantıklıdır.
Turizm iş fırsatları yarattığından, turizm yerel topluluklara ekonomik faydalar sağlar. Çoğu durumda turizm ulusal ve yerel ekonomiler için çok önemlidir. Başta Karayip Adaları veya Malta ve Belize olmak üzere pek çok yer, ana gelir olarak turizme güveniyor. Seyahat ve turizmin küresel GSYİH’ya katkısı 5,8 trilyon ABD dolarıdır.
Ancak bu sayı ülke geneline eşit olarak dağılmıyor. Ülkelerde bazı yerler en çok ziyaret edilirken birçok yer dışarıda bırakılıyor. Bu insanlar kendi ülkelerindeki turizmden hiçbir şekilde yararlanamıyorlar.
Örneğin Macaristan’ın dünyada en çok ‘aşırı turizm’ yapılan 3. ülke olması şaşırtıcı gelebilir. Bunun nedeni turistlerin ana turistik cazibe merkezi olan başkent Budapeşte’ye akın etmesidir. Ryanair veya EasyJet gibi ekonomik havayollarının sunduğu ucuz uçuşlar nedeniyle özellikle Avrupalılar için çok popüler bir şehir tatili destinasyonu, bu destinasyonu kolayca erişilebilir kılıyor. Barselona, Tulum veya Cancun, Venedik, Bali vb. için de durum aynı.
Ayrıca konut fiyatlarının artmasında turizmin de payı var. Yüksek enflasyonun başlıca sorumlusu Airbnb gibi platformlar ve kullanıcıları. Bu, Barselona, Roma, Venedik ve Amsterdam gibi Avrupa şehirlerinde en yaygın olanıdır.
Alışılmışın dışında seyahat Turistlerin ülkeye dağılması aşırı turizm sorununun çözümüne katkı sağlayacaktır. Alışılmışın dışında seyahat eden gezginler, turizmin diğer olumlu sonuçlarının yanı sıra, diğer toplulukların da ekonomik açıdan kalkınmasına olanak tanıyor.
Aşırı turizmin pek çok kötü sonucu varken, doğayı ve yerel toplulukları gerçekten önemseyen ve sorumlu gezginler olmayı arzulayanlar için ‘yapılacaklar listesi’nden veya ‘insta-ünlü’ destinasyonlardan vazgeçmenin gerekli olduğu açıktır.
Görünüşte dünyanın büyük bir kısmı keşfedilmişken, keşfedilmemiş alan kalmamış gibi görünebilir. Ama ne şanslıyız ki dünya çok geniş ve güzel yerlerle dolu. Tayland, Meksika, Fransa gibi turistik ülkelerde bile hâlâ keşfedilmeyi bekleyen gizli mücevherler var.
Bilinçli bir gezgin olmayı önemsiyorsanız alışılagelmişin dışına çıkıp daha uzaklara seyahat etmeyi düşünün.
DÜNYA ÇAPINDA EN SEVDİĞİM ALIŞILMIŞIN DIŞINDA DESTİNASYONLAR
İşte seyahatlerinize ilham verecek, dünya çapındaki en sevdiğim, alışılmışın dışında seyahat destinasyonlarından altı tanesi!
1. LONDRA VEYA İNGİLTERE’NİN COTSWOLDS YERİNE CHİLTERN HİLLS DOĞAL GÜZELLİK BÖLGESİ’Nİ ZİYARET EDİN.
İngiltere popüler bir seyahat destinasyonu ama pek fazla insan Londra’nın dışına çıkmıyor. İngiltere’nin 10 Milli Parkı ve 46 Doğal Güzellik Alanıyla, İngiltere’yi ziyaret eden doğa tutkunları çok sayıda seçenek bulacak ve başkentin dışında seyahat etmenin keyfini çıkaracak. Chiltern Hills Avrupa’nın gizli mücevheridir. İngiltere’nin en turistik şehirleri Londra ve Oxford arasında yer alan bu şehir, çok popüler ve aşırı kalabalık Cotswolds’a harika bir alternatif.
İlkbaharda muhteşem bluebells tarlalarıyla tamamlanan, geleneksel, sakin İngiliz kulübeleri ve pazar kasabalarıyla çevrili, İngiltere’nin en ormanlık yerlerinden biri. Tunç Çağı’na kadar uzanan bir tarihle dolu, yerel yaşamı ve zengin İngiliz kültürünü gözlemlemek için inanılmaz bir yer olan Chiltern Tepeleri’ne ulaşım çok kolaydır. Patikalar ve parkurlarla dolu olması ve gelişmiş bir bisiklet ağı sistemine sahip olması nedeniyle, yabancılar için bile seyahat etmek kolaydır. Tren, araba, bisiklet veya yürüyerek keşfedilebilir.
Rahat konuk evleri, balık ve patates kızartması, hamburger veya özel biralar sunan geleneksel barlar ve nefes kesen manzaralarla doludur. Bu Doğal Güzellik Alanını ziyaret etmenin en güzel yanı ise hiç de kalabalık olmaması! Aynı zamanda aşırı pahalı Cotswolds’tan çok daha ucuz ve çoğunlukla İngilizler tarafından ziyaret ediliyor, bu da onu yerel halkla kaynaşmak ve kendinizi İngiliz kültürüne kaptırmak için harika bir fırsat haline getiriyor.
2. ALIŞILMIŞIN DIŞINDA OLUN VE POLONYA’NIN MAZURY BÖLGESİNİ ZİYARET EDİN
Polonya genel olarak hak ettiği atmosferi alamıyor. Yabancı turistler genellikle zamanlarını Krakow, Gdansk veya Varşova gibi şehirlerde geçirirken, diğer yerlerde yabancı turizm çok az oluyor. Polonyalılar ise bu bölgeye hayran kalıyor ve yaz tatilleri ya da uzun hafta sonları için sıklıkla buraya akın ediyor.
Mazury, aktif tatilleri seven, tarih hakkında daha fazla bilgi edinmekten hoşlanan ve daha az bilinen ülkeleri ve eşsiz doğal yerleri keşfetmekten hoşlanan gezginler için harika bir destinasyondur.
Mazury, Polonya’nın kuzeydoğusunda, doğa açısından zengin bir bölgedir. ‘Polonya’nın Yeşil Akciğerleri’ veya ‘Bin Göller Ülkesi’ olarak bilinen bu bölge, diğer birçok nehir ve kanalın yanı sıra 2.600’den fazla muhteşem gölden, ormanlardan, tarım arazilerinden, kalelerden ve hisarlardan oluşur. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde ülkenin en büyük göllerine de ev sahipliği yapıyor.
Mazury’de yapılacak aktiviteler ve yapılacak şeyler arasında yüzme, kano, kano ve yelken gezileri, bisiklete binme ve yürüyüş gibi su sporlarının yanı sıra müzeleri ve sığınaklar, barınaklar gibi II. Dünya Savaşı’ndan kalanları gezerek Polonya’nın zengin tarihini keşfetme yer alır. siperler ve hatta Adolf Hitler’in karargahı.
Polonya’nın başkenti Varşova ile iyi bağlantılara sahip olduğundan kolayca ulaşılabilir. Her şeyden önce, uygun fiyatlıdır ve Polonya’nın inanılmaz misafirperverliğini yansıtan benzersiz B&B veya konuk evleriyle doludur.
3. HIRVATİSTAN YERİNE KUZEY MAKEDONYA’YI ZİYARET EDİN!
Avrupa’nın Balkan bölgesi son zamanlarda bir turizm patlaması yaşasa da, Kuzey Makedonya hâlâ ziyaret edilmemiş ve keşfedilmemiş durumda.
Güneydoğu Avrupa’da denize kıyısı olmayan bu ülke, çok zengin bir tarihe ve benzersiz, çok kültürlü bir mirasa sahiptir. Kuzey Makedonya’daki bazı anıtlar ve arkeolojik alanlar Orta Çağ’dan daha eskilere dayanmaktadır. Aslında Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp’ün 7000 yıllık olduğu biliniyor!
Ayrıca bu küçük Balkan ülkesi muhteşem dağlara ve büyüleyici kırsal köylere sahiptir. Matka Kanyonu, zümrüt yeşili suları ve sarp kayalıkları ile Kuzey Makedonya’nın mücevheridir. Ülkedeki diğer birçok inanılmaz yürüyüş fırsatının yanı sıra yürüyüş yapmak için de harika bir yerdir.
Alışılmışın dışında seyahat, Yüksek zirveleriyle ünlü bu ülke oldukça dağlıktır ve bu da onu yürüyüşçüler ve doğa tutkunları için harika bir destinasyon haline getirmektedir. Milli parklar, yer yer Kuzey Amerika’nın Rocky Dağları’nı andıran el değmemiş doğal güzelliklerle doludur. Birçok parkur geleneksel kır evlerinden ve küçük, gizli kiliselerden geçtiğinden, yürüyüşler sırasında kültürel vurgular da bulunabilir.
Muhteşem doğal noktaların, zengin tarihin ve kültürün yanı sıra, Kuzey Makedonya’nın mutfağı tek kelimeyle muhteşem. Çeşitli ve renkli malzemeler ve baharatlarla dolu ve hepsinden önemlisi, bu ülkenin şarap endüstrisi, yemekleri çok güzel tamamlayan harika kırmızı şaraplar üretiyor.
Hatta çok fazla içki içmeyen biri olarak, Üsküp’ün Eski Çarşısı’nın aile işletmesi şirin restoranlarında bir kadeh daha leziz Makedon şarabından içmekten kendimi alamadım!
4. ORTA ASYA’YI ZİYARET EDEREK ALIŞILAGELMİŞİN DIŞINA ÇIKIN
Orta Asya; Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan’dan oluşmaktadır. Bu ülkeler nadiren popüler yapılacaklar listesi destinasyonlarının üst sıralarına çıkıyor. Son derece uzak ve engebeli Orta Asya’yı keşfetmek, ‘alışılmışın dışında’ seyahatin gerçek tanımı ve mükemmel bir macera seyahati hedefidir.
Gezginler, heyecanlı ve nazik yerel halktan çok cömert bir konukseverlik ve sıcak bir karşılama bekleyebilirler.
Doğal yerler, yüksek dağları, mavi gölleri, uçsuz bucaksız çölleri ve uçsuz bucaksız alanlarıyla insanın aklını başından alıyor. Ek olarak Orta Asya, dünyanın en büyük otlak kuşağına ev sahipliği yapıyor; bu da antilop, ceylan, yaban koyunu ve daha fazlası gibi bazı muhteşem hayvanlara da ev sahipliği yaptığı anlamına geliyor.
Doğal güzelliklerinin yanı sıra bu bölgenin kültürü de son derece eşsizdir. Pek çok kabilenin göçebe yaşam tarzını yansıtan yurtlara, başta Kırgızistan olmak üzere Orta Asya’nın her yerinde rastlamak mümkün. Öte yandan Kazakistan’ın köklü dans kültürü, Orta Asya halkının yaşamının bu önemli bölümünü yansıtıyor.
Türkmenistan’ın ‘Cehennem Kapıları’ ve Özbekistan’daki Registan Meydanı ile ‘stan’ ülkeleri de dudak uçuklatan mimariye sahip.
Her şeyden önce, bu geniş ve çeşitlilik içeren bölge seyahat etmek için son derece güvenlidir!
5. MOĞOLİSTAN NİHAİ SEYAHAT MACERA DESTİNASYONUDUR
Benzer kültürü, tarihi ve manzaraları nedeniyle Orta Asya ülkelerine benzeyen bir ülke olan Moğolistan, alışılmışın dışında seyahat noktalarından hoşlanan gezginler için bir rüyadır.
Altyapı eksikliği nedeniyle ziyaretçilerin ülke çapında ulaşım türlerini seçerken yaratıcı olmaları gerekecek. Ata binmek ve bisiklete binmek bu gizli mücevheri keşfetmenin harika yollarıdır.
Moğolistan, uçsuz bucaksız kırsal alanı, geniş tarlaları ve tepeleriyle tanınır. Arazinin yalnızca %1’i insanlar tarafından yerleşim veya tarım amacıyla kullanılıyor, bu da bu ülkenin tamamen boş hissetmesine neden oluyor. Moğolistan aynı zamanda Gobi Çölü’ne de ev sahipliği yapmaktadır.
Nüfusunun yaklaşık %97’sinin göçebe olduğu Moğolistan, hâlâ kartal avcılığı yapan göçebe toplulukları gözlemlemek için dünyadaki en iyi yerlerden biridir.
İlgi çekici kültür, her ikisi de temmuz ayında düzenlenen yıllık Yak ve Naadam Festivalleri sırasında oldukça özgün ve yerel bir şekilde gözlemlenebilir. Moğollar, geleneksel oyun ve sporları yarışarak ve oynayarak, miraslarından, geleneklerinden ve göçebe geleneklerinden gurur duyarak kutlamak için bir araya geliyorlar.
Moğolistan’a ulaşmanın heyecan verici bir yolu, trenin içinden geçtiği güzel manzaranın tadını çıkarmak için birçok gün sunan Moskova’dan kalkan destansı Trans-Moğol Demiryolu Güzergahını kullanmaktır.
6. ORTA AMERİKA’NIN ‘GRİNGO YOLUNDAN’ ÇIKIN VE NİKARAGUA’DAKİ SAN JUAN NEHRİ’Nİ KEŞFEDİN
Orta Amerika’nın güzel ülkesi Nikaragua, pek çok yeri hala keşfedilmemiş olduğundan gizli mücevherlerle doludur.
Ülkenin en uç noktasında Kosta Rika sınırına uzanan bir nehir bulunmaktadır . Orta Amerika’nın el değmemiş birincil ormanında yer almaktadır . Hiçbir turizm el değmemiş, bölgenin eşsiz flora ve faunasını gözlemlemek için inanılmaz bir yer.
San Juan Nehri’ndeki yolculuk, Nikaragua’nın korkunç tarihine yapılan bir yolculuktur. Bu nehir, İspanyol sömürgecilerin bu Orta Amerika ülkesini kolonileştirme başarılarında ve ayrıca cesetleri Greytown’un uzak doğu Karayip sahillerindeki 18. yüzyıldan kalma mezarlıklara gömülen İngiliz korsanlar tarafından kullanıldı. Yüzlerce Amerikan gemisi, Kaliforniya Altına Hücum sırasında San Francisco’dan New York’a giderken San Juan nehrini geçiş olarak kullandı.
Teknelerden birinde yolcu olan ünlü Amerikalı yazar Mark Twain bu bölgeden büyülenmiş, hatta bu bölge hakkında şiirler bile yazmıştı!
Bu macera, Alışılmışın dışında seyahat nehrin otoyol olduğu 200 km uzunluğundaki bir nehirde seyahat etmeyi ve ana ulaşım aracının ayak işleri yapan yerel halk, tavuklar ve kazlarla dolu yerel tekneleri içerir.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde burası ziyaret ettiğim en büyüleyici yerlerden biri olmaya devam ediyor!
SONUÇ OLARAK…
Alışılmışın dışında yerlere seyahat etmek seyahatin en sevdiğim kısmıdır. O eşsiz yerlerde biriktirdiğim anılar en sevdiklerim arasında! Herkesi, daha derin seyahat deneyimlerini deneyimlemek için turist yolundan çıkmayı denemeye teşvik ediyorum.
